ikona Ginekolog Położnik Endokrynolog Poznań

Ginekolog - Położnik - Endokrynolog Poznań

Antykoncepcja

Dbam o siebie, teraz nie planuję ciąży!

Typowe problemy i zalecane badania
Jednym z istotnych elementów oceny zdrowia dojrzałej kobiety jest występowanie regularnych miesiączek (co 22-35 dni), objawów jajeczkowania i prawidłowych krwawień miesiączkowych (3-7 dni). 
Objawy, na podstawie których można podejrzewać występowanie jajeczkowania:
  • zmiany jakości śluzu, 
  • plamienia owulacyjne o charakterze plamień międzymiesiączkowych, 
  • ból owulacyjny. 
Zespół napięcia przedmiesiączkowego
Częstą dolegliwością w tym okresie życia jest występowanie zespołu napięcia przedmiesiączkowego, objawiającego się bólem piersi, wzdęciem i bólem brzucha, drażliwością emocjonalną i wieloma innymi objawami. Ten zespół objawów związanych z występowaniem jajeczkowania jest zjawiskiem prawidłowym, często jednak na tyle uciążliwym, że wymaga leczenia.

Bolesność piersi
Czas trwania bolesności piersi przed miesiączką jest bardzo czułym parametrem nieprawidłowości hormonalnych. Ma to ścisły związek ze stresem i stylem życia. Prawidłowo bolesność piersi przed miesiączką trwa jeden do dwóch dni, a jego przedłużanie się może prowadzić do powstawania zmian cystycznych i włóknistych w gruczołach piersiowych. Zwracamy szczególną uwagę na ten objaw, ponieważ przedłużona bolesność piersi, trwająca nawet 7-10 dni, jest powszechnie mylnie postrzegana jako zjawisko normalne i niebudzące podejrzeń.

Bóle podbrzusza i nieprawidłowe krwawienia
Występowanie dolegliwości bólowych w trakcie miesiączki u kobiety, która wcześniej regularnie miesiączkowała bez bolesności oraz plamień przed i po miesiączce, jest poważnym objawem, wymagającym konsultacji lekarskiej. Można w takich sytuacjach wykryć stany zapalne, mięśniaki, endometriozę, zaburzenia hormonalne, polipy i inne. Wczesne wykrycie i leczenie tych ewentualnych schorzeń mogą zapobiec poważnym konsekwencjom w przyszłości.

Nawracające zakażenia pochwy
Środowisko pochwy nie jest jałowe. Częstym objawem trapiącym młode kobiety są takie dolegliwości, jak swędzenie, pieczenie, obfite upławy. Czynnikami ryzyka wystąpienia tych dolegliwości są: częste zmiany partnerów seksualnych, uczulenie na lateks w prezerwatywie, brak odpowiedniej higieny podczas korzystania np. z basenu, sauny, solarium, ale także choroby ogólnoustrojowe, np.: cukrzyca, osłabienie odporności.
Występowanie obfitych upławów jest uwarunkowane nie tylko zakażeniami, lecz także innymi ważnymi patologiami, spośród których najłagodniejszą, aczkolwiek najczęstszą, jest nadżerka części pochwowej szyjki macicy.
Zdefiniowanie przyczyn nawracających zakażeń pochwy jest podstawą skutecznego leczenia, a wykrycie chorób przenoszonych drogą płciową chroni przed poważnymi konsekwencjami.

Zalecane badania
Badania zalecane u kobiety, która już miesiączkuje, wynikają oczywiście z ewentualnych dolegliwości. Jeżeli nie występują dolegliwości, nie ma szczególnych zaleceń co do wykonywanych badań oprócz okresowej kontroli ginekologicznej raz w roku. Wskazania do takiej kontroli wynikają często z trudności w określeniu, co jeszcze jest normalne, a co już jest patologią. Przez dwa lata po wystąpieniu pierwszej miesiączki mogą występować nieregularne miesiączki z uciążliwym trądzikiem, krwawienia mogą mieć zmienny charakter – od skąpych i krótkich do przedłużających się i obfitych. Miesiączki mogą powodować znaczne dolegliwości bólowe lub mogą przechodzić całkowicie bezboleśnie. Tego, że „kobieta zmienną jest”, doświadczyć może już nastolatka wraz z pojawieniem się zespołu napięcia przedmiesiączkowego. W takich sytuacjach terapia zawsze musi być rozważna, delikatna, poprzedzona odpowiednimi badaniami. Wynika to z braku dojrzałości układu regulującego czynnością jajników, a jego rozregulowanie może mieć długotrwałe konsekwencje. 

Antykoncepcja
W pełni rozwinięta płodność wymaga kontroli, przy założeniu, że nie planuje się ciąży. Prawidłowo dobrana antykoncepcja ma więc ogromne znaczenie. Na podstawie dokładnego wywiadu lekarskiego, przeprowadzonych badań, wykluczeniu przeciwwskazań zdrowotnych dobiera się odpowiedni rodzaj terapii. 

Do wyboru jest wiele sposobów antykoncepcji:
  • naturalna regulacja poczęć (spośród kobiet stosujących tę metodę 7 na 100 w ciągu roku zachodzi w ciążę), 
  • metody chemiczne zapobiegania ciąży (przede wszystkim żele, kremy i globulki plemnikobójcze), 
  • antykoncepcja mechaniczna (prezerwatywy, spirala), 
  • antykoncepcja hormonalna (spośród kobiet stosujących tę metodę 1 kobieta na 500 w ciągu roku zachodzi w ciążę); współczesna medycyna oferuje wiele rodzajów – pigułki o różnym składzie i działaniu, plastry antykoncepcyjne czy wkładki domaciczne zawierające preparat hormonalny. 
Stosowanie antykoncepcji wymaga okresowych kontroli, wykonywania dodatkowych badań laboratoryjnych i innych działań lekarskich mających na celu zapewnienie pełnego bezpieczeństwa terapii.

Obok poważnych powikłań, które mogą wystąpić w trakcie stosowania tabletek antykoncepcyjnych, mogą pojawiać się plamienia międzymiesiączkowe i/lub zmiany obfitości krwawień miesiączkowych do ich braku włącznie.

W takiej sytuacji zawsze należy wykluczyć ciążę. W wybranych sytuacjach i u określonych pacjentek należy przerwać na pewien okres stosowanie antykoncepcji w celu stwierdzenia występowania samoistnych miesiączek (u 2% kobiet występuje brak miesiączki po odstawieniu antykoncepcji).

Stosowanie wkładek domacicznych u kobiet, które jeszcze nie rodziły, nie jest to zalecane (wkładka wiąże się m.in. z ryzykiem zakażenia miednicy mniejszej, ciąży pozamacicznej i innymi komplikacjami). W wyjątkowych sytuacjach można rozważyć antykoncepcję za pomocą wkładki hormonalnej uwalniającej hormon w jamie macicy. W tym przypadku nie stwierdza się zwiększonego ryzyka zakażeń miednicy mniejszej.

Stosowanie środków antykoncepcyjnych powinno służyć zabezpieczeniu przed ciążą i być rozpoczęte odpowiednio wcześnie. W razie podjęcia współżycia i jednoczesnego braku zabezpieczenia przed ciążą należy pamiętać o właściwościach prezerwatywy, która nie tylko pełni funkcję ochrony przed zajściem w ciążę, lecz także chroni przed zakażeniami przenoszonymi drogą płciową. Jeżeli zaistnieje ryzyko zapłodnienia pomimo stosowania prezerwatywy, istnieje możliwość skutecznego działania w ciągu 72 godzin, a w wybranych sytuacjach nawet do 5 dni. Metody działania polegają na farmakologicznym lub mechanicznym uniemożliwieniu implantacji.

Często zdarza się zapomnieć o połknięciu tabletki. Postępowanie jest różne w zależności od rodzaju przyjmowanych pigułek. Jeżeli zapomni się o ósmej lub jednej z kolejnych tabletek, można ją opuścić bez szczególnych konsekwencji. Pominięcie jednej z pierwszych siedmiu tabletek wymaga stosowania dodatkowego zabezpieczenia przez 7 kolejnych dni.

Kontakt

Centrum Specjalistyczne Gabinety Lekarskie

Kościelna 28, Poznań
Ginekologia, położnictwo,
Endokrynologia
dr hab n. med
Krzysztof Katulski
Rejestracja
Codziennie od 8.00 do 20.00
Pon., Wt., Śr., Czw.
od 15.00 do 20.00
Pracownia usg


Prof. dr hab. n. med.
Katarzyna Katulska
Rejestracja
Codziennie od 10.00 do 18.00
Pon., Wt., Śr., Czw.
od 15.00 do 20.00
Gabinet gastroenterologiczny

dr hab n. med
Dorota Mańkowska-Wierzbicka
Rejestracja
Codziennie od 10.00 do 18.00
Pon., Wt., Śr., Czw.
od 15.00 do 20.00